เรียนประโยค ป.ธ.4
คำว่า อาศัย มีคำอะไรบ้าง
 
1. นิสฺสาย ใช้กับ อาศัยสถานที่ /ตระกูล/เครื่องอุปโภคบริโภค
- เสฏฺฐี อตฺตนา ปาลิตํ วนปฺปตึ นิสฺสาย ลทฺธตฺตา ตสฺส ปาโลติ นามํ อกาสิ. (ธ.บ.1/3)
- ทฺวินฺนํ กุลานํ คุณมหนฺตตํ ปฏิจฺจ สาวตฺถึ นิสฺสาย ปญฺจวีสติ วสฺสาวาเส วสิ. (ธ.บ. 1/4)
- เตปิ มยํ อิมานิ กุลานิ นิสฺสาย ภวนิสฺสรณํ กริสฺสามาติ อธิวาเสสุํ. (ธ.บ.1/8)
   
2. ปฏิจฺจ ใช้กับ สิ่งที่ไม่มีรูป / เหตุการณ์ / อารมณ์
  - ทฺวินฺนํ กุลานํ คุณมหนฺตตํ ปฏิจฺจ สาวตฺถึ นิสฺสาย ปญฺจวีสติ วสฺสาวาเส วสิ. (ธ.บ. 1/4)
  - ตสฺมึ เอตสฺมึ อนุกมฺปํ ปฏิจฺจ อรุณสฺส อุคฺคนฺตุํ น เทมิ. (ธ.บ.1/40)
   
3. อาคมฺม ใช้กับ สิ่งที่ไม่มีตัวตน / เรื่องในฝ่ายดี เช่น ความไม่ประมาท เป็นต้น
 
4. อนฺวาย ใช้กับ อาศัยวัย ความเจริญเติบโตแห่งร่างกายและทรัพย์สมบัติ สกุลสมบัติ ชาติสมบัติ
  - เต อุโภติ วุฑฺฒิมนฺวาย สพฺพสิปฺปานํ ปารํ อคมํสุ. (ธ.บ. 1/80)
  - อุภินฺนํ โว สํวาสมนฺวาย ปุตฺตาปิ ชายิสฺสนฺติ (ธ.บ. 1/116)
   

ศัพท์บาลี --->> นิสฺสาย-->> คำแปล --->> ก. อาศัยแล้ว, เพราะอาศัย, พิง นิ + สี ธาตุ ในความอาศัย + ตูนาทิปัจจัย ซ้อน สฺ หน้า ธาตุ รัสสะ อี แห่ง สี ธาตุ เป็น อิ แปลง อิ เป็น เอ แล้วแปลง เอ เป็น อา แปลงตูนาทิปัจจัยเป็น ย สำเร็จรูปเป็น นิสฺสาย

๘.เรื่องสญชัย


เสียงอ่านธรรมะ
พุทธรักษา